Jazda pod wpływem alkoholu od lat jest surowo karana i spotyka się z jednoznaczną krytyką społeczną. Od 2024 r. ustawodawca wprowadził dodatkowe regulacje w tym zakresie, nowelizując przepisy kodeksu karnego. Jedną z najdalej idących sankcji jest możliwość orzeczenia konfiskaty pojazdu mechanicznego.
W społeczeństwie funkcjonuje jednak błędne przekonanie, że samochód jest odbierany kierowcy automatycznie i natychmiast po zatrzymaniu. Nie zawsze tak się dzieje. Przepisy jasno określają sytuacje, w których sąd może, a w niektórych przypadkach musi orzec przepadek pojazdu.
Warto więc wiedzieć, kiedy sąd faktycznie może odebrać samochód, a kiedy do tego nie dojdzie.
Na czym polega konfiskata pojazdu?
Konfiskata pojazdu oznacza jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa. W praktyce sprowadza się to do sytuacji, w której samochód objęty prawomocnym orzeczeniem sądu przechodzi na własność państwa.
Warto podkreślić, że policja nie konfiskuje pojazdu samodzielnie. Może ona jedynie dokonać jego tymczasowego zabezpieczenia. O przepadku samochodu zawsze decyduje sąd i następuje to wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku.
Kiedy sąd musi, a kiedy może orzec o przepadku samochodu?
Zgodnie z art. 44b kodeksu karnego „W wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym”.
W praktyce oznacza to, że w określonych sytuacjach sąd ma obowiązek orzec przepadek pojazdu – nie jest to kwestia uznania, lecz ustawowy nakaz.
Przepadek pojazdu jest obligatoryjny, jeżeli sprawca:
- spowodował katastrofę w ruchu lądowym,
- spowodował bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy,
- spowodował wypadek drogowy – pod warunkiem, że w każdej z powyższych sytuacji stężenie alkoholu we krwi przekraczało 1‰ (1 promil);
- prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, a stężenie alkoholu we krwi przekraczało 1,5‰;
- prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, mając ponad 0,5‰ alkoholu we krwi, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów;
- był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za inne przestępstwo komunikacyjne popełnione w stanie nietrzeźwości.
Przepadek pojazdu jest fakultatywny, jeżeli sprawca:
- spowodował katastrofę w ruchu lądowym,
- spowodował bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy,
- spowodował wypadek drogowy – pod warunkiem, że w każdej z powyższych sytuacji stężenie alkoholu we krwi przekraczało 0,5‰, ale nie było wyższe niż 1‰
Kiedy samochód zostanie skonfiskowany?
Konfiskata pojazdu mechanicznego nie następuje automatycznie.
Policja może dokonać tymczasowego zajęcia pojazdu mechanicznego, którym sprawca posługiwał się w chwili popełnienia przestępstwa, jeżeli jest to czyn, za który ustawa przewiduje obligatoryjny przepadek pojazdu.
Tymczasowe zajęcie dokonane przez policję traci moc, jeżeli prokurator w terminie 7 dni od jego dokonania nie wyda postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym. W takiej sytuacji pojazd podlega zwrotowi właścicielowi.
Uwaga: zwrot samochodu na tym etapie postępowania nie oznacza, że sąd w ewentualnym wyroku skazującym nie orzeknie przepadku pojazdu. Do czasu wydania prawomocnego wyroku właściciel pojazdu może jednak z niego korzystać.
Co jeżeli samochód nie należy do kierowcy?
W społeczeństwie funkcjonują dwa błędne przekonania. Pierwsze zakłada, że jeżeli kierowca prowadził pojazd, który nie stanowił jego własności, nie ponosi z tego tytułu żadnych konsekwencji. Drugie, że przepadkowi może ulec samochód należący do osoby trzeciej. Oba te poglądy są nieprawidłowe.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy, albo gdy po popełnieniu przestępstwa sprawca zbył, darował lub ukrył pojazd podlegający przepadkowi, sąd nie orzeka przepadku samego pojazdu, lecz przepadek jego równowartości pieniężnej.
Oznacza to, że pojazd mechaniczny, który nie należał wyłącznie do sprawcy, nie podlega konfiskacie. W takim przypadku sąd nałoży jednak na sprawcę obowiązek zapłaty równowartości pojazdu. Natomiast jeżeli samochód stanowił wyłączną własność sprawcy, wówczas podlega on przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa.
Pomoc adwokata z Poznania i Babimostu
Jako adwokat świadczę pomoc prawną na terenie całego kraju, w szczególności województwa wielkopolskiego i lubuskiego. Reprezentuję klientów w sprawach karnych, w tym dotyczących prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, wypadków komunikacyjnych oraz przepadku pojazdu mechanicznego.
Zapewniam profesjonalną reprezentację na każdym etapie postępowania – od czynności prowadzonych przez policję i prokuraturę, aż po postępowanie sądowe. W swojej pracy kieruję się przede wszystkim ochroną interesów klienta, uwzględniając przy tym indywidualne okoliczności sprawy.
Pomoc prawna może obejmować zarówno kompleksowe prowadzenie sprawy, jak i sporządzanie pism procesowych lub jednorazowe konsultacje prawne.
Zapraszam do kontaktu w celu omówienia Państwa sytuacji prawnej.
Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Patrycji Bączyk i umów się na konsultację w Kancelarii Adwokackiej w Poznaniu lub Filii Kancelarii Adwokackiej w Babimoście – tel. 604 529 046, adres e-mial: kancelaria@adwokatbaczyk.pl